آموزش نصب pip در ویندوز برای نصب ماژول ها در پایتون

نصب pip در ویندوز و دستورات مرتبط با آن – { جلسه سیزدهم دوره آموزشی پایتون }

مقدمه

در این جلسه قصد داریم یاد بگیریم که چگونه میتوانیم ماژول ها را پایتون نصب کنیم. به بیان دقیق تر میخواهیم نحوه نصب pip در ویندوز را با هم بررسی کنیم.  از آنجایی که در لینوکس و مک به صورت پیش فرض پایتون و pip نصب می باشند ، این جلسه صرفا مخصوص به کامیپوترهای ویندوزی می باشد. البته دستوراتی که در ادامه معرفی می شوند ، برای همه کاربران کاربرد دارد. 

آنچه در این جلسه بررسی خواهد شد: 

  • pip چیست ؟ 
  • چگونه میتوانیم پایتون را به PATH ویندوز اضافه کنیم ؟
  • چگونه میتوانیم به کمک pip ، پکیج های مختلف پایتون را نصب کنیم ؟ 

تذکر :
هنگام خواندن این متن ، لطفا گام به گام کارهایی که گفته می شود را انجام دهید تا یادگیری دقیق تری خواهید داشت. بدون انجام این کار یادگیری شما افت محسوسی خواهد داشت.   

pip چیست ؟

اگر قبلا از پایتون استفاده کرده باشید ، ممکن است با کدی شبیه به کد زیر روبرو شده باشید: 

یا کدی مشابه زیر : 

در مثالهای بالا ما از یک ماژول یا یک پکیج را وارد برنامه خود کرده ایم تا از کدی که توسط فردی دیگر نوشته شده است ، استفاده کنیم. ماژول هایی که در بالا import شده اند ، ماژول های time و random می باشد که به صورت پیش فرض وقتی پایتون را نصب می کنیم ، نصب می شوند. 

یکی از مزایای پایتون این است که منبع بسیار عظیمی از کتابخانه های مختلف برای آن وجود دارد. از کتابخانه های مربوط به ریاضی گرفته تا کتابخانه های شبکه های عصبی و یادگیری عمیق. 

نکته ای که وجود دارد این است که خیلی از کتابخانه ها به صورت پیش فرض نصب نمی شوند و اگر ما میخواهیم از آنها استفاده کنیم ، باید ابتدا آنها را نصب کنیم. به مثال های زیر دقت کنید:

1- اگر بخواهیم تصاویر را دستکاری کنیم ، میتوانیم از کتابخانه PIL استفاده کنیم. 

2- اگر بخواهیم با پایتون یک بازی بنویسیم میتوانیم از کتابخانه pygame استفاده کنیم. 

کتابخانه های بالا به صورت پیش فرض نصب نیستند و اگر بخواهیم از انها استفاده کنیم ، ابتدا باید آنها را نصب کنیم. 

در شکل زیر قبل از این که کتابخانه PIL نصب شود ، آن را import  کرده ایم : 

import  کردن کتابخانه PIL قبل از نصب آن با pip

همانطور که مشاهده می کنید با خطای ImportError مواجه شدیم. این خطا وقتی پیش می آید که کتابخانه مورد نظر نصب نشده باشد. 

اینجاست که pip به کمک ما می آید. با کمک pip میتوانیم ماژول هایی که به صورت پیش فرض روی سیستم نصب نیستند را نصب کنیم. 

اما قبل از آن که بحث را ادامه دهیم ، بهتر است به این پرسش پاسخ دهیم که pip واقعا چیست ؟ 

pip در واقع package manager پایتون هست. pip در واقع کسی است که ما میتوانیم به کمک او پکیج ها و ماژول ها را در پایتون مدیریت کنیم. منظور از مدیریت چیست ؟ منظور از مدیریت ، نصب ، حذف ، آپدیت و کارهایی از این قبل می باشد. پس با pip میتوانیم ماژول هایی که به صورت پیش فرض نصب نیستند و میخواهیم از آن ها استفاده کنیم ، را نصب کنیم. 

آیا pip بر روی سیستم من نصب شده است ؟

قبل از نصب pip اجازه دهید چک کنیم که pip بر روی سیستم شما نصب شده است یا خیر. فرض میکنیم که پایتون را از قبل بر روی سیستم خود نصب کرده اید. در صورتی که این کار را انجام نداده اید ، از جلسه زیر میتوانید استفاده کنید و قبل از خواندن ادامه این مطلب پایتون را نصب کنید : 

برای چک کردن این که pip بر روی ویندوز نصب شده است یا خیر باید از cmd استفاده کنیم. برای باز کردن cmd کافی است بر روی دکمه start کلیک کنید و کلمه cmd را بنویسید. مشابه شکل زیر : 

باز کردن cmd در ویندوز

توجه داشته باشید که اگر از سیستم خودتان استفاده نمی کنید و یا از کامپیوترهای در مراکز کامپیوتری استفاده می کنید ، ممکن است در اینجا cmd به شما نشان داده نشود و یا اجازه دسترسی به آن را نداشته باشید. در این حالت از ادمین بخواهید این دسترسی را به شما بدهد. 

پس از باز شدن cmd ، دستور زیر را وارد کنید و سپس Enter را فشار دهید: 

اگر pip بر روی سیستم شما نصب شده باشد ، باید ورژن مربوط به نسخه نصب شده pip را مشاهده کنید :

pip از قبل نصب شده است.

همانطور که در تصویر بالا مشاهده می کنید نسخه pip نصب شده 9.0.1 می باشد. ( البته نسخه جدید pip ورژن 18.0 می باشد و این نسخه نیاز به آپدیت دارد. ممکن است شما با نسخه 18.0 مواجه شوید.) 

اگر با پیغام بالا مواجه شدید ، این بدین معناست که pip نصب شده و شما میتوانید با کمک pip اقدام به نصب کتابخانه ها و ماژول های مورد نظر خود کنید. برای نصب ماژول ها با pip کافی است تا دستور زیر را وارد کنید و ماژول خود را نصب کنید. ( واضح کنید که به جای کلمه name-of-module باید نام ماژول خود را وارد کنید)

اما اگر با خطا مواجه شدیم ، به این معناسب که pip نصب نیست و باید آن را نصب کنیم. 

نصب pip در ویندوز:

برای نصب pip در ویندوز باید چک کنیم که آیا پایتون به PATH ویندوز اضافه شده است یا خیر. اگر اضافه شده باشد ، pip هم نصب شده است. برای چک کردن این موضوع در cmd کلمه python را تایپ کنید و Enter را بزنید. اگر پایتون نصب شده باشد باید وارد کنسول پایتون شوید. چیزی شبیه به شکل زیر :

چک کردن نصب پایتون با cmd

اما اگر پایتون را وارد کردید و با خطا مواجه شدید ، به این معناست که پایتون را به PATH اضافه نکرده اید. ابتدا باید این کار را انجام دهیم و سپس اقدام به نصب pip کنیم. 

 چگونه پایتون را را به PATH ویندوز اضافه کنیم ؟

نکته مهم : تمامی نکاتی که در زیر آورده می شود برای نسخه ای ویندوز 7 و 8 نیز برقرار می باشد و مختص نسخه 10 نمی باشد. 

از منوی start کلمه python.exe را سرچ کنید. آن را باز نکنید ! به جای این کار ، بر روی آن کلیک راست انجام دهید و گزینه Open File Location را انتخاب کنید. مشابه با شکل زیر : 

پیدا کردن محل نصب پایتون

 

در این حالت با صفحه ای روبرو می شوید که شامل چندین فایل و فولدر می باشد. این فولدر ، محل نصب پایتون شما می باشد. مشابه شکل زیر بر روی قسمت آدرس کلیک کنید و گزینه copy address as text را انتخاب کنید. 

کپی کردن آدرس پایتون

یکی از نکاتی که باید در اینجا توجه کنید این است که اگر کلمه start menu را در ابتدای آدرس خود مشاهده کردید ، احتمالا شما shortcut پایتون را انتخاب کرده اید. حتما توجه کنید که فولدری مشابه بالا برای شما باز شود. یعنی فولدری شامل DLLs و  Doc و  python.exe  و از آدرس این فولدر کپی تهیه کنید. 

در مرحله بعد Control Panel خود را باز کنید:

کنترل پنل

در پنجره باز شده در قسمت سرچ عبارت environment را جست و جو کنید. در نتیجه های پیدا شده بر روی گزینه edit environment variables for your account کلیک کنید.

در این حالت با پنجره ای روبرو می شوید که این پنجره دو بخش User Variable و  System Variable دارد. هر دو بخش دارای متغیرهایی می باشند. ما با بخش User Variable کار داریم. در این بخش سعی کنید متغیر با نام PATH پیدا کنید. احتمالا این متغیر از قبل برای شما وجود دارد ولی اگر وجود نداشت بر روی دکمه New کلیک کنید و دقیقا متغیری با نام PATH ایجاد کنید.

حال این متغیر را انتخاب کنید و گزینه Edit را بزنید. مشابه با شکل زیر: 

متغیر PATH و عوض کردن مقدار آن  برای نصب پایتون و pip - نصب pip در ویندوز

در این حالت برای شما صفحه ای باز می شود. در اینجا ویندوز 7 و 8 با ویندوز 10 کمی تفاوت دارند و سعی میکنیم هر دو حالت را توضیح دهیم. 

1- برای ویندوز های 7و 8 و (8.1) : 

به انتهای قسمت Value این متغیر بروید و اگر سیمی کالون ( یعنی ; ) وجود دارد ، آدرس مورد نظر را کپی کنید. اگر هم وجود ندارد ابتدا سیمی کالون (یعنی ; ) را قرار دهید و سپس آدرس را کپی کنید. در گام بعد نیز یک بار  دیگر سیمی کالون را درانتهای Value قرار دهید و آدرس مورد نظر را کپی کنید. با این تفاوت که این بار انتهای آدرس خود \Scripts اضافه کنید. پس ما دو آدرس را کپی کردیم. به شکل زیر دقت کنید:

اضافه کردن پایتون به متغیر PATH - نصب pip در ویندوز

در انتها نیز بر روی OK تمام پنجره ها کلیک کنید و کار ویرایش به پایان می رسد.

1- برای ویندوز 10 : 

اگر با ویندوز 10 کار میکنید ، اضافه کردن آدرس ها کمی آسان تر می باشد. مشابه قبل متغیر PATH را انتخاب کنید و دکمه edit را انتخاب کنید. در این پنجره دکمه New را بزنید و آدرس مورد نظر خود را وارد کنید. در مرحله بعد مجددا دکمه New را بزنید و این بار نیز آدرس مورد نظر را وارد کنید. تنها تفاوت این است که باید به انتهای آدرس مورد نظر خود عبارت \Scripts اضافه کنید. شکل زیر را ببینید: 

اضافه کردن پایتون به PATH در ویندوز 10 - نصب pip در ویندوز

حال بر روی OK تمامی پنجره ها کلیک کنید و تمامی پنجره ها را ببندید. 

اگر cmd شما باز است ، آن را ببندید و مجددا آن را باز کنید با این کار اطمینان پایان می کنیم که این تغییرات اعمال شده است. حال دوباره کلمه python را در آن بنویسید و Enter را بزنید. اگر تمامی مراحل بالا را درست انجام داده باشید ، میبینید که کنسول پایتون به ما نمایش داده می شود. این نشان می دهد که پایتون به درستی به PATH ویندوز اضافه شده است. با ctrl+c میتوانید از این کنسول خارج شوید. 

استفاده از pip

جال که پایتون را به PATH ویندوز اضافه کردیم ، میتوانیم از pip هم استفاده کنیم. توجه داشته باشید که این دستورالعمل مربوط به پایتون نسخه 3.4 و بالاتر از آن می باشد. 

یکی از نکاتی که باید بعد از اضافه کردن پایتون به PATH ویندوز به آن دقت کنیم ، آپدیت کردن pip می باشد. معمولا اگر آخرین نسخه از پایتون بر روی سیستم شما نصب نشده باشد ، نیاز دارید تا pip را آپدیت کنید. برای آپدیت کردن pip میتوانید از دستور زیر استفاده کنید: 

با انجام این کار pip آپدیت می شود و از این پس میتوانید به کمک دستور pip install ماژول های مورد نظر خود را نصب کنید. به عنوان مثال اگر بخواهیم ماژول guizero را نصب کنیم میتوانیم بنویسیم : 

توجه کنید که گاهی اوقات ممکن است در برخی از سایت ها مشاهده کنید که گفته اند برای نصب ماژول از دستوری مثل sudo pip3 یا … استفاده کنید. نکته ای که مهم است این است که این دستور مربوط به لینوکس می باشد و در ویندوز کار نخواهد کرد و در ویندوز برای نصب ماژول ها باید از همان دستوری که در بالا گفته شد ، استفاده کنید. 

سایر دستورات مربوط به pip

با pip install میتوانیم ماژول های مورد نظر خود را نصب کنیم. اما قابلیت های pip صرفا به این موارد خلاصه نمی شود و دستورهای متعدد دیگری نیز وجود دارد. در زیر برخی از این دستورات بررسی شده اند : 

1- آپدیت کردن ماژول ها : 

برای آپدیت کردن ماژول ها میتوانیم از دستور زیر استفاده کنیم : 

بدیهی است که به جای name_of_module باید نام ماژول خود را بنویسیم. 

2- حذف کردن ماژول : 

3- دیدن لیستی از پکیج های نصب شده : 

با زدن این دستور لیستی از پکیج های نصب شده بر روی پایتون سیستم به ما نمایش داده می شود. 

ما در این جلسه در مورد نصب pip در ویندوز با یکدیگر صحبت کردیم. قبل از پایان جلسه حتما برای درک بهتر این جلسه تمرینات زیر را انجام دهید. 

تمارین:

 سوال 1- تحقیق کنید که دستور pip freeze چه کاری انجام می دهد و چه تفاوتی با pip list دارد ؟ 

 سوال 2- فرض کنید بر روی سیستمی 10 ماژول نصب شده است. حال یک فرد میخواهد همان ماژول ها را با همان ورژن ها بر روی سیستمی دیگر نصب کند. آیا pip راه حلی برای آسانتر کردن این موضوع ارایه می دهد؟ توضیح دهید. 

در پایان میتوانید مثل همیشه ما را در تلگرام و یا اینستاگرام دنبال کنید: 

10 پاسخ
  1. پاکزاد says:

    سلام
    من python رو به قسمت path اضافه کردم و pip رو هم آپدیت کردم ولی pip رو در Cmd نمیشناسه و نمیتونم از دستور pip install استفاده کنم. لطفا راهنمایی کنید.آیا باید pip رو به path اضافه کنم؟ چطوری؟

    پاسخ
  2. ع.پ says:

    سلام
    من python رو به قسمت path اضافه کردم و pip رو هم آپدیت کردم ولی pip رو در Cmd نمیشناسه و نمیتونم از دستور pip install استفاده کنم. لطفا راهنمایی کنید.

    پاسخ
    • پشتیبان فنی says:

      با سلام.
      لطفا بفرمایید که از چه ویندوزی استفاده میکنید ؟
      همچنین تصویری از environment variable که در آن python را به path اضافه کرده اید ارسال بفرمایید.
      با تشکر.

      پاسخ
  3. کوثر says:

    سلام . وقتتون به خیر . آموزشتون محششششششششششششر بود.
    فقط من یه مشکلی برام پیش اومده. من تمام این مسیر هایی که گفته شد رو رفتم، توی cmd هم python رو که میزنم نسخه و ایناش رو میاره . اما وقتی میزنم pip — version اررور میده و می گه
    Traceback (most recent call last):
    File “”, line 1, in
    NameError: name ‘pip’ is not defined

    نمیدونم باید چیکار کنم :(((((

    پاسخ
    • پشتیبان فنی says:

      با سلام و احترام.
      شما وقتی در cmd کلمه python را میزنید وارد محیط پایتون می شوید و از دستورات پایتون باید استفاده کنید. pip یک دستور پایتون نیست. pip را نمیتوانید در محیط پایتون استفاده کنید. کافی است در همان جا که cmd را باز میکنید pip –version را بزنید. نه این که اول python را بزنید و وارد محیط python شوید و سپس pip را بزنید.
      با تشکر.

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *