کاربرد ترانزیستورها – بخش اول { ترانزیستور در نقش یک کلید}
مقدمه
با سلام خدمت همه شما دوستان. در این جلسه و جلسه بعد میخوایم وارد بحث کاربرد ترانزیستورها بشیم و دو کاربرد اصلی ترانزیستورها یعنی سوییچینگ و تقویت کنندگی رو با هم دیگه بررسی کنیم ولی قبل از اون حتما لازمه که جلسات قبلی رو خونده باشید تا بتونید تحلیل های این جلسه رو به صورت کامل بفهمید. در زیر لینک جلسات قبلی آورده شده است:
جلسه دوم:بررسی ساختار و نحوه کار ترانزیستور
جلسه سوم: بررسی دقیق حالات کاری ترانزیستورها
ولی قبلش یه نکته خیلی مهم وجود داره که باید گفته بشه:
نکته مهم: در هنگام استفاده از ترانزیستور به عنوان یک سوییچ ، ترانزیستور در یکی از دو حالت Cut-off و یا Saturation کار میکنه و در هنگام استفاده از ترانزیستور به عنوان یک تقویت کننده ترانزیستور در مدکاری Active فعالیت خواهد کرد. شکل زیر گویای همه چیزی هست:
بنابراین اگه مقدار دو تا خازن برابر 10uF و مقدار دو مقاومت R2 و R3 برابر 47 کیلواهم باشه آنگاه فرکانس موج خروجی چیزی در حدود 1.5 هزتر خواهد بود که LED ما در هر ثانیه حدود 1.5بار چشمک میزنه.
در مورد تحلیل این مدار اگه براتون سوالی پیش اومد یا نیاز به توضیح بیشتری بود بفرمایید تا توضیحات لازم داده بشه.
ترانزیستورها در جاهای مختلفی کاربرد دارند و ما فقط تعداد کمی از این مدارها رو با یکدیگه بررسی کردیم. در جلسه بعد وارد یه سری دیگه از این مدارها رو بررسی خواهیم کرد که اون مدارات کاربرد ترانزیستور رو در زمینه تقویت کنندگی نشون میدن. مثل همیشه میتونید ما رو در تلگرام و یا اینستاگرام دنبال کنید:
مطالب زیر را حتما بخوانید
20 دیدگاه
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.
سلام.در مدار مولتی ویبراتور آستابل ۱) شما تو قسمت خازن گفتی خازن با dc شارژ نمیشه باز اینجا میگی خازن شارژ میشه.۲)سیر کامل حرکت جریانو لطفا بگین.چون من اینطور تحلیل میکنم و واقعا برام گنگه که جریان میاد از ۳۳۰ ها میره خازنارو شارژ میکنه(چون سر +باید به+خازن بخوره تا شارژ بشه) از ۴۷کیلو ها هم رد میشه میره بیس هارو روشن میکنه بعد که خازن شارژ شد برا روشن شدنled جریان از منفی خازن c1میره تو بیشq2بعد هم میره تو امیترش بعد زمین بعد چراغ روشن .و خازن تو یک لحظه تخلیه میشه و زمان خیلی کمی خاموش میمونه تو تماااام لحظات هم چون مقاومت چراغا و بیس ها یکیه،هر دو خازن همزمان روشن و خاموش میشن و موج خروجیشون که از کلوکتورها میگیریم تو هر دوتا یکیه.کجای کارم اشتباهه که تو عمل چراغا چشمک زنن ؟
با سلام خدمت شما. در مورد سوال اولتون که لطف کنید و بفرمایید دقیقا در کدوم بخش بنده چنین حرفی رو زده ام. خازن ها قطعا با باتری ها و منابع dc شارژ می شوند و در این موضوع هیچ شکی نیست. احتمالا جایی که بنده این حرف را زده ام یا اشتباه تایپی بوده است و یا این که نتوانسته ام منظورم را خوب برسانم. در حالت اول که بفرمایید تا این موضوع تحصحیح گردد و در حالت دوم هم بفرمایید تا توضیحات بیشتری برای فهم بهتر مطلب ارایه شود. اما جواب سوال دوم:
ببینید دوست عزیز. تحلیل شما از همون اول اشتباهه. چون این مدار دو حالت داره. یا حالت 1 هست یا حالت 2 . یعنی حتما یکی از ترانزیستورها باید خاموش باشه و در این حالت LED که وصل هست به اون ترانزیستور اصلا روشن نمیشه. شما از همون اول دارید به مساله جوری نگاه میکنید که انگار دو ترانزیستور روشن میشن. در حالی که این موضوع اصلا صحت نداره. ترانزیستور در یکی از حالات 1 یا 2 هست. به این قضیه اینجور نگاه کنید مساله براتون راحتتر قابل حل هست. برای این که مسیر جریان رو در این شکل هم ببینید میتونید به این لینک مراجعه فرمایید.
علت این هم که همیشه در یکی از این دو حالت هست به خاطر تفاوت های ذاتی قطعات با همدیگه هست. به خصوص تفاوت در ترانزیستورها. دو ترانزیستوری که در این مدار وجود داره که دقیقا شبیه به هم دیگه نیستند. بالاخره با هم تفاوت هایی دارند. به همین خاطر همیشه یکی از اون ها سریعتر روشن میشه و دیگری خاموش میشه و مدار از همون ابتدا وارد حالت 1 و یا حالت 2 میشه.
برای توضیحات بیشتر در مورد مدارات مولتی ویبراتور هم میتونید به کتاب “تکنیک پالس” نوشته دکتر محمود تابنده مراجعه فرمایید.
موفق باشید.
در مورد توضیح ممنون.
لینکی رو میتونید معرفی کنید که اون مثال شارژر۹ولتی که تو خازن برای تشریح عملکرد دیود ها گفتید رو برا همه ی قطعاتش توضیح بده . مثلا پل دیودی رو شما گفتید یکسو کنندست خازن الکترولیتی حکم صافی رو داره اا بقیه ی قطعاتش مثل اون خازن فیلم و خازن سرامیکی رو نگفتید که دقیقا تو اون محل چکار میکنن(بطور کلی کار خازن سرامیکیو نمیخوام میخوام ببینم دقیقا توی اون منبع برا چی قرار داده شده یا مثلا ترانس اونجا دقیقا عین ترانسهای ۲۲۰ به ۹ ولت بیرون هستن منتها با حجم بزرگتر یا یکی از دوستان گفتن اونا چوک هستند(دقیقا اون قطعه نه،امثال اون قطعه در سایر بردها که خیلی کوچک هم هستن)ودر آخر اینکه چوک چیه؟)
جمله ی مربوط به شارژ خازن هم دقیقا آخرین جمله ی (خازن،بخش دوم) گفتید( علت این هم که با یه باتری نمیشه جریانی توی خازنمون ذخیره کرد همینه.چون ولتاژ باتری ثابته.)
سوالاتی که شما میفرمایید ، بیشتر از جنس کاربرد هست. این که نقش یک قطعه در یک مدار چیست. واقعتیش اینه برای دونستن کامل این نقش ها باید خیلی آدم توی دنیای الکترونیک تجربه داشته باشه. هنوز هم مداراتی هستند که خود من با این که چند سال هست الکترونیک میخونم ، باز هم نقششون رو نمیتونم درک کنم و این کار جز با تمرین و مدار بستن و تست مدارات عملی امکان پذیر نیست. متاسفانه فعلا بنده لینکی رو ندارم که در این مورد در اختیار شما قرار بدم.
در مورد چوک که قرار هست ما یه جلسه رو به صورت کامل به چوک اختصاص بدیم که در چند هفته آینده منتشر خواهد شد. ولی به طور ساده ، چوک یک نوع سلف هست که در مدارات AC و DC استفاده میشه. در مدارات AC بیشتر در قسمت های فرکانس بالا کاربرد داره و البته همونطور که خودتون هم گفتید بیشتر در منابع تغذیه برای فیلتر المان ها کاربرد داره. ما از بحث بیشتر در اینجا خودداری میکنیم و میتونید برای فهمیدن چوک و مفاهیم مرتبط با آن به این لینک مراجع کنید. هر جا سوالی باشه بفرمایید تا توضیحات کامل داده بشه.
در مورد جمله مربوط به شارژ خازن: بله ما هنوز هم میگیم با استفاده از یک باتری ، جریان الکتریکی رو نمیشه در خازن ذخیره کرد ولی ما نگفتیم که بار الکتریکی رو روی صفحات خازن نمیشه ذخیره کرد که. قطعا بار الکتریکی و در واقع ولتاژ بر روی صفحات خازن ذخیره میشه. ما هر جا گفتیم ذخیره قطعات منظورمون ولتاژ و بار الکتریکی هست که خازن میتونه این کار رو انجام بده. در مدار آستابل خازن بخش مهمی رو تشکیل میده و در لینکی هم که در کامنت قبل برای جنابعالی فرستاده بودم ، مسیر حرکتی که به خازن ختم می شوند ، جریان الکتریکی نیست. آنها صرفا بارهای الکتریکی هستند که روی صفحات خازن قرار میگیرند.
موفق باشید
سلام آقا بلاخره ولتاژ پایه بیس باید زیر 0.6 ولت بشه تا جریان امیتر کلکتور برقرار بشه (مثال موتور) یا اینکه بیشتر از 0.6 ولت (مثال LED) بشه؟
با سلام.
در مثال LED ، ما از ترانزیستور NPN استفاده کرده ایم و در مثال موتور از ترانزیستور PNP . به نکته زیر توجه فرمایید:
در ترانزیستور NPN برای قرار گیری ترانزیستور در مد اشتباع باید ولتاژ بیس از امیتر بیشتر باشد و این مقدار حداقل به اندازه 0.6 ولت باشد. ولی در ترانزیستور PNP باید ولتاژ امیتر از بیس بیشتر باشد و این مقدار بیشتر از 0.6 ولت باشد.
موفق باشید.
ممنون از راهنمایی شما.
خواهش میکنم. موفق باشید.
جناب قاسمی در مثال بالا برای موتور و ترانزیستور PNP فرمودید به دلیل اینکه ولتاژ امیتر 12 و ولتاژ بیس 5 ولت است …
“چون ولتاژ خروجی اون پایه ماکزیمم 5 ولت هست و این ولتاژ از ولتاژ راه اندازی موتور یعنی 12 ولت کمتر هست پس در این حالت ولتاژ بیس از ولتاژ امیتر کمتر هست و بنابراین ولتاژ بیس امیتر هیچوقت از 0.6 ولت کمتر نمیشه. پس ترانزیستور هیچ وقت وارد مد اشباع نمیشه و بنابراین عملا موتور هیچ وقت روشن نمیشه.”
و در پاسخ سوال نیز فرمودید…
“ولی در ترانزیستور PNP باید ولتاژ امیتر از بیس بیشتر باشد و این مقدار بیشتر از 0.6 ولت باشد”
یعنی الان نوع ترانزیستور PNP و ولتاژ امیتر از بیس بیشتر هست ولی موتور راه اندازی نمیشود.
با سلام. توضیحات مربوط به این مثال آپدیت شد. لطفا دوباره مطالعه بفرمایید و اگر سوالی بود در خدمت شما هستم.
موفق باشید.
For example, this circuit wouldn’t work if you were trying to use a 5V-operating Arduino to switch on a 12V motor. In that case it’d be impossible to turn the switch off because VB would always be less than VE.
برای مثال در مداری که از ولتاژ 5 ولت آردوینو برای روشن کردن یک موتور 12 ولتی استفاده می می شود به درستی عمل نخواهد کرد زیرا در این مورد امکان خاموش کردن موتور وجود ندارد چراکه ولتاژ بیس همواره کمتر از ولتاژ امیتر می باشد (اتصال کوتاه همواره برقرار است).
توضیحات مربوطه تکمیل و تصحیح گردید.
ممنون از آموزش کاملتون و از اینکه به زبان ساده و قابل فهم برای همه نوشتید.
ممنون از شما که نظر گذاشتید.
موفق باشید.
سلام آموزش زيبا و كاملي بود … فقط مدار گيت and وor را جابجا گذاشتين… لطفاً اصلاح فرمائيد
با سلام . ممنون از تذکرتون.
تصحیح شد.